Heusden Vesting voor Heusden, Drunen en Vlijmen | HBT Heusden

Zoek een arrangement Kunst en cultuur Attracties Natuur Water, sport en spel Eten en drinken Winkelen Excursies Kinderpret Overnachten

Kunst en cultuur


	De vestingstad Heusden heeft compleet gerestaureerde vestingwerken en 134 panden op de Monumentenlijst. Het stadje is ontstaan rondom een van de oudste waterburchten van Noordwest-Europa en was een van de eerste Hollandse steden die door een muur werd omringd. Na 1968 werd de vestingstad grondig gerestaureerd. Basis voor het herstel van dit culturele erfgoed was de kaart van Blaeu uit 1649. Hiermee behaalde Heusden in 1980 de hoogste Europese restauratieprijs ‘Urbes Nostrae’. In de karakteristieke, oude straatjes en smalle steegjes ontdekt u steeds tal van eeuwenoude, goed bewaarde panden en gevels met fraaie gevelstenen. Boven op de hoge vestingwallen kijkt u aan de ene zijde neer op het schilderachtige stadje terwijl u aan de andere kant uitzicht heeft op de rivier De Bergsche Maas. De vesting is bekend vanwege de kunst- en antiekzaken en galerieën, waarvan vele landelijke bekendheid hebben.

Geschiedenis van Heusden Vesting

Uitgaande van de schriftelijke bronnen gaat de geschiedenis van Heusden terug tot begin 12e eeuw. Een van de eerste Heren van Heusden, Boudewijn, heeft toen een kasteel in Heusden gebouwd. Deze burcht was de grootste waterburcht in West- Europa.

Ontstaan wapenschild Heusden

Het wapenschild van Heusden heeft zijn eigen geschiedenis. Op het wapenschild staat een wiel of rad afgebeeld. Volgens een oude legende is dit wapen verleent door de Koning van Engeland. Het verhaal gaat dat de Engelse koningsdochter Sophia door Boudewijn Heer van Heusden is geschaakt.
Dienaren van de Engelse koning werden op pad gestuurd om haar te zoeken en vonden haar in Heusden zittend aan het spinnewiel. Ook zou de relatie met de patroonheilige van de stad de Heilige Catharina, mogelijk de verklaring van het wiel in het wapen zijn. Catharina werd geradbraakt en als zodanig steeds afgebeeld met een rad.

Twisten, belegeringen en oorlog vormen een rode draad in de geschiedenis van Heusden

Als grensvesting heeft Heusden in het verleden altijd een belangrijke rol gespeeld en vele malen was er tussen Holland, Brabant en Gelre onenigheid over de vesting. In 1357 werd Heusden definitief Hollands.
Regelmatig is Heusden inzet geweest bij twisten, belegeringen en oorlogen onder andere met Fransen en Spanjaarden. Tijdens de Tachtigjarige Oorlog is het rivierengebied rondom Heusden meerdere malen het strijdtoneel geweest.


	Economie in oorlogstijd De vestingstad floreerde in oorlogstijd, dan bloeide de handel op. De burgers hadden extra inkomsten door het inkwartieren van soldaten. Vrede betekende armoede en verpaupering door gemis aan inkomsten. Het grootste deel van de bevolking had haar financiële inkomsten dankzij de militairen. De meeste inwoners hadden militairen ingekwartierd en ontvingen hiervoor kwartiergeld. Er waren talloze kleine bedrijfjes die voor het garnizoen werkten zoals onder andere zadelmakers, wagenmakers, naaiateliers voor uniformen en petten, enz. Er waren handelaren die zorgden voor vlees voor de militairen en voor hooi en stro voor de paarden. Er waren eenentwintig biertapperijen en herbergiers, achttien brandewijnverkopers, vijfentwintig grossiers in drank, vijfendertig koffieverkopers en tweëntwintig theeverkopers. De militairen hadden een belangrijk aandeel in de economie van Heusden. Rampspoed en ziekte Heusden is in haar geschiedenis geteisterd door verschillende rampen en meerdere keren werd Heusden getroffen door de pest. In 1572 werden vele huizen, het stadhuis en de Catharinakerk in de as gelegd door een grote stadsbrand en in 1680 sloeg de bliksem in de kruitopslag van het kasteel en veranderde het kasteel en een kwart van de stad in een ruïne. De meest tragische tegenslag in de geschiedenis van Heusden vond plaats tijdens de Tweede Wereldoorlog op 4 november 1944. Terugtrekkende Duitse troepen bliezen de R.K kerk op, de toren van de N.H. kerk en het stadhuis. Honderdvierendertig mensen kwamen daarbij om het leven. De Stadhuisramp wordt nog ieder jaar herdacht.

Vestingstad

Het compleet gerestaureerde vestingstadje Heusden ligt aan de Bergsche Maas. Adriaen Anthonisz. Van Alcmaer ontwierp de eerste vestingwerken, wallen, grachten en bastions. Deze werden in de jaren daarna steeds weer verbeterd en leverde Heusden de naam 'onneembaar'op. In de daaropvolgende eeuwen wist Heusden deze reputatie hoog te houden.

Heusden had al in 1356 een schuttersgilde, het gilde van St. Joris. Een van de beroemdste daden van dit gilde was de bevrijding van Jacoba van Beieren uit het
s`-Gravesteen in Gent. Jacoba, gravin van Holland is meerdere malen in het kasteel van Heusden te gast geweest.

Ontwikkelingen in de geschiedenis waardoor de vesting van Heusden werd opgeheven

Heusden was een onderdeel van de Zuidenwaterlinie. Toen in 1815 het groot Koninkrijk der Nederlanden werd gesticht, België en Nederland werden samengevoegd, kwam Heusden midden in het koninkrijk te liggen. De waterlinie had geen functie meer en alle vestingen waaronder Heusden werden van de lijst van vestingen afgevoerd. Niet alleen de slechte economische toestand in de Nederlanden was de oorzaak voor het verval van de vesting, maar vooral door de beëindiging va de vestingstatus in 1821 en het einde van het garnizoen in 1879.

Gouden Eeuw

Evenals voor de Nederlanden was de 17e eeuw ook de Gouden Eeuw van Heusden. Eind 18e eeuw ging de economische situatie in Heusden flink achteruit. De industrialisatie ging aan de neus van Heusden voorbij. Na de rampen van de Tweede Wereldoorlog stonden de Heusdenaren voor de keus: vernieuwen of restaureren. Uiteindelijk is in 1968 begonnen aan een complete restauratie naar zeventiende eeuws model.

Wordt deelgenoot van de geschiedenis van Heusden

Wandelend door de schilderachtige straatjes wordt u deelgenoot van de geschiedenis. Het eeuwenoude vestingstadje is geen openluchtmuseum geworden, maar een stad waarin nog steeds gewoond en gewerkt wordt.

Overzicht wandelroutes